web hosting reviews of bluehost company

SŁUPSK

ul. Dominikańska 5-9
tel. 59 842 40 81

GODZINY OTWARCIA:

Poniedziałek: nieczynne
Wtorek: 12:00-15:00
Środa-Niedziela: 11:00-18:00


Domek z piernika...
(oprac. Robert Kupisiński, 20.07.2020)
Na końcu linii tramwajowej przy Lasku Południowym stał przystanek, który słupszczanie nazywali "domkiem z piernika". Ale zanim zyskał to miano, musiano go odnowić, ponieważ był zeszpecony bazgrołami i niestosownymi napisami. Dach pomalowano wówczas wówczas w duże pierniki, a na ścianach były obrazki z baśni o Jasiu i Małgosi.
Zakład komunikacji zwrócił się do mieszkańców z prośbą o pilnowanie, żeby żaden łobuz nie zeszpecił odnowionego przystanku, a gdyby ktoś z przechodniów złapał takiego łobuza na gorącym uczynku, to ma dać mu porządnie "po łapach", żeby mu się odechciało.
Źródło: Grenz-Zeitung z 20.5.1937
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_Pfefferkuchenhauschen.jpg
.
Żadna praca nie hańbi, wręcz przeciwnie!
(oprac. Robert Kupisiński, 15.07.2020)
W wydaniu "Zeitung für Ostpommern" z dnia 6/7.06.1942 r. można zobaczyć zdjęcie pracowników, zajmujących się wywózką odpadów. Autor artykułu chwali ich pracę słowami, że "żadnej ulicy nie spuszczą z oka i żadna beczka ze śmieciami nie uniknie wpadnięcia w ich ręce", chronione zresztą skórzanymi ochroniaczami. Ich życie, jak czytamy dalej w artykule, to beznadziejna walka ze śmieciami tego świata, ale gwarantująca zatrudnienie do jego końca. Świadomi tego, godzą się z zawodem. Autor artykułu kończy go wezwaniem: "Kapelusze z głów przed tymi  dzielnymi panami, którzy niestrudzenie usuwają brud z naszego życia".
 
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_StolpMllmnnerFoto.jpg
.
Nowy mostek przy Śluzie Łososiowej
(oprac. Robert Kupisiński, 15.07.2020)
19 maja 1937 r. "Grenz-Zeitung" donosiła, że z okazji Zielonych Świątek władze miejskie sprawiły słupszczanom prezent: nową dróżkę spacerową wzdłuż kanału młyńskiego i nowy mostek przy Śluzie Łososiowej (w miejsce starego, który rozebrano). Spacerując nową dróżką słupszcznie mogli przyglądać się słupskim wodniakom, którzy nad Słupią posiadali wiaty na łodzie.
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_Lachsschleuse1.jpg
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_Lachsschleuse2.jpg
.
Złota Księga Miasta Słupska
(oprac. Robert Kupisiński, 13.07.2020)
 
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_buch.jpg
 
W zbiorach muzealnego archiwum znajduje się Złota Księga Miasta Słupska. Można do niej zajrzeć online pod adresem:
http://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/doccontent?id=20069
.
Księga ma wymiary 47x40x6 cm. Powstała w Berlinie, w firmie nadwornego introligatora Wilhelma Collina.
Na zamykanej na klamrę oprawie wykonanej z tłoczonej i malowanej skóry znajduje się tytuł: Goldenes Buch der Stadt Stolp i/P. oraz tarcza ze słupskim gryfem, wyłaniającym się z trzech fal, symbolizujących trzy ramiona rzeki Słupi. Nad tarczą widać fragment symbolicznej baszty, a po obu jej stronach blanki murów miejskich oraz częściowe widoki kościoła Mariackiego i ratusza. Poniżej znajduje się inskrypcja 1310 – 8. September – 1910. Całość dopełniają ornamenty roślinne, a w narożnikach guzki i guzy (ze spatynowanego mosiądzu) i ligatury BH [Blücher-Husaren] pod koroną.
Księga zawiera obecnie 48 kart. Pierwotnie było ich więcej, ale usunięto te z podpisami „niewygodnych” postaci.
Sprzed 1945 roku zachowało się siedemnaście zapisanych kart.
.
Na stronie tytułowej (karta 1) znajduje się dedykacja, która informuje, że księgę ufundował miastu korpus oficerski pułku Huzarów Blüchera, księcia von Wahlstatt z okazji 600-lecia (nadania praw miejskich), obchodzonego 8.9.1910 roku.
.
Wpisy przedstawiają się następująco (na ile można je odczytać i zidentyfikować):
k. 2
cesarz Wilhelm II i cesarzowa Auguste Viktoria, którzy we wrześniu 1910 r. przebywali w mieście z okazji jubileuszu i odsłonięcia pomnika Wilhelma I.
k. 3
5.9.1910
generał August von Mackensen
hrabia August von Eulenburg – marszałek dworu
Rudolf von Valentini – szef gabinetu spraw cywilnych
4.05.1911
dr Wilhelm Arnold (Bill) Drews – przewodniczący rejencji koszalińskiej
11.07.1911
Sydow (być może Reinhold von Sydow późniejszy minister handlu)
baron Karl von Gamp-Massaunen, członek Reichstagu i izby deputowanych
W 1892 roku kupił pałac w Damnicy. Tytuł barona otrzymał – na własny wniosek – w 1906 roku. Był jednym z najbogatszych ludzi w ówczesnych Niemczech. Zmarł w 1918 roku i został pochowany w Damnicy. Pomnik „Upokorzony”, który obecnie zdobi Skwer Pierwszych Słupszczan, stał na jego grobie.
30.11.1911
Wilhelm Hans August von Waldow – nadprezydent prowincji pomorskiej w latach 1911-1917.
2.09.1913
Liborius Konstantin Kuno Arndt von Steuben – generał, od 1911 roku dowódca 36. dywizji w Gdańsku, dyrektor Pruskiej Akademii Wojskowej w Berlinie
George von Engelbrechten - generał i dowódca 69. Brygady Piechoty w Grudziądzu
Karl von Duncker – podpułkownik i szef sztabu generalnego 17. korpusu armii (którą w 1914 roku w Prusach Wschodnich dowodził Hindenburg a korpusem v. Mackensen)
Fritz von Unger – generał i dowódca 35. brygady kawalerii w Grudziądzu.
k. 4
24.07.1918
Georg Michaelis – nadprezydent prowincji Pomorze (w latach 1918-1919)
baron Gottlieb Heinrich von Zedlitz und Neukirch – przewodniczący rejencji koszalińskiej w latach 1915-1919.
22.01.1924
dr jur. h.c. Adolf Damaschke – pedagog i propagator reformy ziemskiej
22.06. 1924
dr Friedrich Ackermann – nadburmistrz Szczecina
16.12.1925
August v. Mackensen – generał i feldmarszałek
Ernst von Heydenbreck - generał kawalerii
Heinrich Maß – ostatni dowódca 5. pułku huzarów (w latach 1918-1920)
baron von Barnekow – generał brygady i dowódca pułku (1911-1914).
k.5
18.07.1926
dr Otto Pelzer – biegacz średniodystansowy, dziennikarz
20.2.1930
Wilhelm Filchner – podróżnik i odkrywca, badający m.in. Tybet i Antarktydę
27.3.1930
Hermann Köhl? [pilot, któremu w 1928 roku jako pierwszemu udało się przelecieć przez Atlantyk w kierunku zachodnim?].
k.6
15.08.1926
Paul v. Hindenburg – feldmarszałek, w latach 1925-1934 prezydent Niemiec. Do Słupska przybył na otwarcie stadionu, nazwanego jego nazwiskiem. Otrzymał również honorowe obywatelstwo miasta.
k.7
Curt Cronau – prezydent rejencji koszalińskiej w latach 1924-1934
baron Georg von Gayl – generał piechoty, mieszkał przy dawnej ul. Blumenstr. 28
dr Paul Langemack – prawnik ze Stralsundu, przewodniczący komisji prowincji rejencji Pomorze
Ludwig Berthold – wiceprezydent rejencji
Ernst Haring – przewodniczący sądu krajowego, zam. w Słupsku przy dawnej ul. Birkenallee 15
Rudolf Preuß – przewodniczący dyrekcji poczty w Koszalinie
[Alfred?] v. Bandemer – major w stanie spoczynku z Żelaza
Wolfgang Schwartz – generał major w stanie spoczynku, dowódca 5. pruskiego pułku konnego w latach 1921-1927 (wg księgi adresowej z 1927 r. mieszkał przy Bahnhofstr. 1)
Leberecht von Klitzing – kontradmirał w stanie spoczynku (z dopiskiem Słupsk na Pomorzu od 1919 do 1929)
Oswald Falbe – generał major w stanie spoczynku (z dopiskiem „Słupsk w dniu urodzin Blüchera 1929” (czyli 16.12), mieszkał w Słupsku przy dawnym Henkelplatz 2
Cuno von Blankensee – generał major w stanie spoczynku, mieszkał w Słupsku przy dawnej ul. Blumenstr. 27a
k.8
28.08.1927
Paul Newis, w latach 1927-1929 kapitan żaglowca „Niobe”, i pierwszy oficer, porucznik marynarki Erich Bey
23-27.8.1929
Otto Kümpel – kapitan korwety (komandor podporucznik), dowódca "Niobe" (od lipca 1929 do lutego 1932 r.)
k.9
19.09.1927
dr Otto Geßler – minister obrony
Oskar Schellbach – podpułkownik, szef adiutantury ministra obrony,
baron von der Recke – kapitan i adiutant ministra obrony
k.10
25.2.1928
hrabia Kuno von Westarp – deputowany do Reichstagu,
Wolfgang von Kries – pierwszy wiceprzewodniczący Pruskiego Sejmu Krajowego,
Georg von der Lippe – generał porucznik w stanie spoczynku, przewodniczący Niemieckiego Związku Marchii Wschodniej,
Hans Schlange-Schöningen – deputowany do Reichstagu i Pruskiego Sejmu Krajowego
oraz panowie
[Georg] von Boehn z Łojewa – dyrektor ziemstwa
Zitzewitz z Motarzyna
W. v. Below z Zaleskich
[Gustav?] Wenzlaff z Zagórzycy [długoletni deputowany Parlamentu Krajowego?]
[Otto] Schütz? – członek parlamentu Wolnego Miasta Gdańska
[Georg] von der Marwitz z Unichowa, generał kawalerii w stanie spoczynku i generał porucznik
k.11
Gen. Umberto Nobile z załogą (m.in. Adalberto Mariano, Filippo Eredia, Aldo Pontremoli, Filippo Zappi, Alfredo Viglieri, Frantisek Behounek), którzy 16 kwietnia 1920 roku wylądowali sterowcem Italia w Jezierzycach-Żydzinie. Witał ich tam Ernst Bruno Brandenburg - dyrektor departamentu w ministerstwie komunikacji. Obecny też był Luigi Aldrovandi Marescotti, ambasador Włoch w Niemczech. Wśród wpisów odnajdziemy też: "Alo" przedstawiciel wydawanej przez wydawnictwo Scherla gazety "Berliner illustrierte Nachtausgabe"
k.12
Na pamiątkę uroczystości 500-lecia korporacji kupieckiej w Słupsku dnia 28 marca wpisał się jej zarząd:
Otto Nitschke, Albert Schleiff, Edmund Regler
k. 13
Hans Matthes (1893-1904) – szafarz i burmistrz Słupska
k. 14
Richard Walther Darré – przywódca Niemieckich Rolników i Minister ds. Wyżywienia i Rolnictwa, SS-Gruppenführer
k.15
Franz Schwede – gauleiter i ostatni nadprezydent prowincji Pomorze,
Konrad Göppert – prezydent rejencji w latach 1934-1936,
Hans Tincauzer – wiceprezydent rejencji
k.16
17.8.1935
Viktor Lutze – działacz NSDAP, szef sztabu SA, deputowany do Reichstagu
k.17
Franz Adam [dyrygent i kompozytor?]
k.18
22.10.1941
Ferdinand Schramm – przywódca rzemiosła niemieckiego
Ostatni wpis z czasów niemieckich to:
8.01.1943
Hans Klemm – słupszczanin (wg księgi adresowej z 1938 r. był pomocnikiem ogrodnika i mieszkał przy dawnej ul. Windmühlenweg 4), bohater wojenny, udekorowany Żelaznym Krzyżem…
.
Po wojnie wpisów dokonano na dziesięciu kartach. Pozostałe karty są puste…
.
Grunt to oszczędność...
(oprac. Robert Kupisiński, 2.07.2020)
.
W 1943 roku na słupskich tramwajach pojawiły się tablice przypominające mieszkańcom o konieczności oszczędnego gospodarowania węglem, prądem i gazem. "Grenz-Zeitung" opublikowała 9 stycznia siedem "przykazań", jak oszczędzać gaz:
1.Gaś na noc płomyk zapalający w urządzeniach do ogrzewania wody
2.Dbaj o czystość kuchenki gazowej, by mogła palić się czystym i jasnym płomieniem. Poproś fachowca o jej prawidłowe ustawienie
3.Zmiejszaj płomień, gdy potrawa zacznie się gotować.
4.Stawiaj jeden garnek na drugim, także w górnym potrawa będzie gotować się dalej. Ciepłą wodę możesz przygotować w oszczędny sposób, gdy postawisz miskę na garnek.
5.Lodówka zimą jest zbędna, dlatego ją wyłącz.
6.Nie grzej więcej wody, niż naprawdę potrzebujesz i napełniaj wannę mniejszą ilością wody niż było to w twoim zwyczaju dotychczas.
7.Nie używaj dodatkowych urządzeń grzewczych na gaz.
Brak surowców najwidoczniej stawał się coraz bardziej odczuwalny w czasie wojny. Surowcem do produkcji gazu i prądu był węgiel. Rozrzutnym użytkownikom groziły kary pieniężne lub odcięcie dostawy.
 
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_tramwaj.jpg
.
Muzealne grunta
(oprac. Robert Kupisiński, 25.06.2020)
.
Po śmierci ostatnich Gryfitów zamek i młyn przeszły w posiadanie państwa brandenburskiego (pruskiego).
W 1760 roku młyn otrzymał w dziedziczną dzierżawę młynarz Caspar Freischmidt, a w 1836 roku nabył go za sumę 3500 talarów Philipp Leberecht Traugott Zenke. Później właścicielem był R. Hintze, który w 1868 roku sprzedał go firmie Kauffmanna i Sommerfeldta.
.
Zamek stał się formalnie własnością miasta dopiero w 1928 roku. W zamian za koszary miasto otrzymało wówczas od państwa część gruntów (z budynkami) w obrębie lotniska oraz teren z zamkiem. Do zamku planowano przenieść Heimatmuseum, które od 1924 r. mieściło się w Nowej Bramie. Pomysłu jednak nie zrealizowano z uwagi na brak środków, a w zamku jedynie przechowywano muzealne eksponaty.
.
Teren, na którym stoi Biały Spichlerz, należał pierwotnie mniej więcej po połowie do wdowy po radcy wojennym v. Boninie i do „actuariusa” Hensela. W grudniu 1803 roku parcelę nabyło za 5000 talarów państwo pruskie.
.
Literatura: Pommersche Zeitung, 6.5.1972, 3.2.1973
Ostpommersche Heimat 41/1934
Verwaltungsbericht der Stadt Stolp, 1927, 1928
.
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_museummagazin.jpg
.
Słupskie drogowskazy
(oprac. Robert Kupisiński, 21.06.2020)
.
W 1933 roku przy skrzyżowaniach niektórych ulic w Słupsku ustawiono głazy z wyrytymi rysunkami i nazwami ulic.
Napisy i rysunki zaprojektował Rudolf Hardow, a wykuł rzeźbiarz Wilhelm Thom.
Jeden z tych głazów stoi obecnie obok kanału młyńskiego, przed budynkiem administracji Muzeum. Znaleziono go w 2017 roku podczas prac drogowych na skrzyżowaniu ul. Pomorskiej i Wrocławskiej. Z jednej strony widnieją na nim wyrytowane trzy gęsi i napis „Gänseweg” (ul. Wrocławska), z drugiej lis i napis „Fuchsdamm” (ul. Pomorska), a powyżej, między nazwami ulic, datę „1933”.
Inne głazy stały przy Maigrafenweg, Halbsiebenweg i Bruder Ärmel Weg. Nazwy tych ulic (obecnie ul. Słoneczna) upamiętniały postaci odbywającego się w przedwojennym Słupsku Święta Zakręconego Toru (Windelbahnfest). Byli to Brat Rękaw, Brat Półsiedem i Majowy Książę. Zakręcony tor, rodzaj labiryntu, znajdował się pierwotnie przy zbiegu ulic Lutosławskiego i Słowackiego. Pod koniec XIX w. w jego otoczeniu rosły akacje i wiązy, a do wejścia prowadziła wiązowa alejka...
 
b_150_0_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_wegweiser_stolp.jpg
.
Źródło: Zeitung für Ostpommern, 15.7.1933, Adressbuch Stolp 1931, Unser Pommerland 5/1921, s. 151.
.
Epidemia cholery z 1831 roku
(oprac. Robert Kupisiński, 15.06.2020)
.
W 1831 roku na ziemiach polskich miała miejsce epidemia cholery. Swój początek miała w Indiach, a na ziemie polskie dotarła z armią carską, wysłaną do tłumienia powstania listopadowego. Stąd zaczęła się przenosić na ziemie zaboru pruskiego i samych Prus.
Jak wyglądała sytuacja na Pomorzu Środkowym?
"Epidemia oszczędziła całkowicie powiat słupski, nawiedzając jednak region gdańsko-lęborski, a po drugiej stronie Szczecin i okolice aż po Darłowo. Granice zostały zamknięte i osbtawione wojskiem, a każdy, kto przyjeżdżał z zewnątrz, musiał okazać świadectwo zdrowia i poddać się surowej, 20-dniowej kwarantannie. Na jednym ze statków, które zawinęły do Ustki, był mężczyzna o nazwisku Lewin z żoną. Przyjechali z Gdańska i nie mieli świadectwa zdrowia. Władze zamkneły ich bez większych ceregieli w specjalnym domu, pieczętując wejścia. Nawet gdy usunięto pieczęcie, to i tak musieli odsiedzieć w nim 20 dni. Okazali się jednak zdrowi, a wspólne przebywanie w kwarantannie pomogło bezdzietnym małżonkom doczekac się potomka..."

.
Źródło: K. v. Uckermann: Beiträge zur Geschichte des Kreises Stolp, 1931, s. 13-14.

 
Słupscy artyści na wystawach w Monachium...
(oprac. Robert Kupisiński, 9.06.2020)
.
W 1996 roku Muzeum Pomorza Środkowego zorganizowało wystawę prac Ottona Priebego. W katalogu (i późniejszym suplemencie) omówiono prace artysty, które udało się odnaleźć (w oryginale lub w postaci śladów w literaturze).
Twórczość Priebego cieszyła się uznaniem przywódców partyjno-państwowych III Rzeszy, zwłaszcza dzieła przedstawiające chłopów i rybaków przy pracy czy odpoczynku. W 1938 roku, na odbywajacej się w Monachium Wielkiej Wystawie Sztuki Niemieckiej pokazywano olejny obraz Priebego, pt. "Eisfischer" (Rybacy na lodzie). Od czerwca do października 1940 roku Otto Priebe zaprezentował w Monachium dwie prace olejne: "Czyszczenie zboża na wietrze" (Samenreinigung im Winde) i "Nowy zasiew" (Neue Saat), a w 1943 roku obraz "Odpoczywający rybacy" (Rastende Fischer). Portrety Priebego kupowały także organy partyjne, np. "Portret chłopa" (Bauernkopf).
Na pewnej wystawie w Monachium pokazano też pracę innego artysty związanego ze Słupskiem. Otto Freudlich jednak nie wpisał się w nurt sztuki promowanej w nazistowskich Niemczech. Na okładce wystawy poświęconej sztuce zdegenerowanej (Entartete Kunst), która miała miejsce w 1937 roku, widniała ilustracja jego rzeźby "Nowy człowiek" (Der neue Mensch).
 
b_211_259_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_priebe1.jpg
Czyszczenie zboża na wietrze
b_209_279_16777215_00_images_gallery_Biblioteka_priebe2.jpg
Portret chłopa
.
Źródła (także zdjęć):
Zeitung für Ostpommern, artykuł z 2.08.1940,
Das Bollwerk: die NS-Monatszeitschrift Pommerns 1/1937,
Katalog Große Deutsche Kunstausstellung 1938, s. 75,
Katalog Große Deutsche Kunstausstellung 1940, s. 73.
.
O słupskich jarmarkach...
(oprac. Robert Kupisiński, 9.06.2020)
W 1652 r., w swojej "Topografii", Martin Zeiler pisał, że w Słupsku odbywały się trzy jarmarki: w poniedziałek po 1 niedzieli Wielkiego Postu, w święto apostołów Piotra i Pawła oraz w niedzielę po dniu św. Szymona i Judy Tadeusza (28 października).
W 1784 roku Ludwig Wilhelm Brüggemann informował, że jarmarki w Słupsku odbywały się we wtorki: po 1. niedzieli Wielkiego Postu, po święcie Piotra i Pawła oraz - połączone z handlem przedmiotami użytkowymi i bydłem - przed świętem Szymona i Judy i przed dniem św. Katarzyny. Wełną handlowano w poniedziałki przed dniem Piotra i Pawła i św. Szymona i Judy, a miodem w środy po pierwszej niedzieli po Objawieniu i po dniu św. Michała.
Na wystawie poświęconej historii miasta Słupska można zobaczyć zarządzenie słupskiego magistratu z 21 czerwca 1835 roku przesuwające termin jarmarku św. Jana z środy i czwartku (1 i 2 lipca) na wtorek i środę po dniu św. Piotra i Pawła (30 czerwca i 1 lipca)...
.
Literatura:
Martin Zeiler, M. Z. Topographia Electoratus Brandeburgici et Ducatus Pomeraniae, &c. : Das ist Beschreibung der vornehmsten und bekantisten Stätte und Plätz in dem hochlöblichsten Chur-Fürstenthum und March Brandenburg; und dem Hertzogthum Pommern [...], Franckfurt am Mayn, s. 107-109.
Ludwig Wilhelm Brüggemann, Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern, tom 2, cz. 2, Stettin 1784, s. 922.
.
Dawny Słupsk w oczach przejezdnych
(oprac. Robert Kupisiński, 8.6.2020)
.
W zbiorach muzealnej biblioteki znajduje się dzieło niemieckiego pisarza i geografa Martina Zeilera (1589-1661) pt. "M. Z. Topographia Electoratus Brandeburgici et Ducatus Pomeraniae, &c. : Das ist Beschreibung der vornehmsten und bekantisten Stätte und Plätz in dem hochlöblichsten Chur-Fürstenthum und March Brandenburg; und dem Hertzogthum Pommern [...]" z 1652 r. Zeiler zamieścił w nim ponad dwustonicowy (choć dość ogólnikowy) opis miasta. Wspomina w nim m.in. że w mieście odbywają się trzy jarmarki: w poniedziałki po 1 niedzieli Wielkiego Postu, w święto apostołów Piotra i Pawła oraz w niedzielę po dniu św. Szymona i Judy Tadeusza (28 października).
W relacjach ze swoich podróży z 1632 r. pt. "Itinerarium Germaniae novae antiquae: teutsches Reyßbuch durch Hoch und Nider Teutschland, auch angräntzende und benachbarte Königreich, Fürstenthumb und Lande [...]", podczas których zapewne zbierał informacje do planowanej "topografii", napisał o Słupsku: Miasto Słupsk to zacne pomorskie i hanzeatyckie miasto nad rzeką o tej samej nazwie. Słynne ze swej wierności książętom. Pochodzi z niego wielu uczonych ludzi.
W styczniu 1646 w Słupsku przebywała Maria Ludwika Gonzaga. W relacji z jej podróży (wydanej w 1647 roku) czytamy o Słupsku, że to małe miasto hanzeatyckie, leżące w dolinie rzeki o tej samej nazwie. Piękno tego miejsca skłoniło pomorskich książąt do zbudowania tutaj pięknego i przyjemnego do mieszkania warownego zamku. Dlatego też w wielu dziełach historycznych niektórzy z tych książąt nazywani są książętami słupskimi. Ostatni z nich podarował go, wraz z miastem i przyległościami, swojej siostrze, księżnej Annie, żonie N. de Croya i matce biskupa kamieńskiego.
.
Literatura:
Walter Bartz, Eine Reise durch Hinterpommern vor 300 Jahren. Ostpommersche Heimat, 51/1937, s. 3.
Jan Król, Maria Ludwika na Pomorzu Zachodnim w roku 1646, w: Zapiski Koszalińskie 1/1958, s. 17-21.
Jean Le Laboureur, Relation du voyage de la royne de Pologne [...], s. 127.
Martin Zeiler, M. Z. Topographia ..., s. 107-109.
Martin Zeiler, Itinerarium... [...], s. 654
 
Mapa Pomorza Johanna Wilhelma Michaelisa
(oprac. Robert Kupisiński, 19.2.2020)
.
Johann Wilhelm Michaelis urodził się w 1677 roku w Jüterbog pod Halle (wg innych źródeł w Wittenbergi), zawodu uczył się w Hamburgu, a potem osiadł w Stargardzie. Mieszkał tam w szpitalu św. Jerzego i odpowiadał za prowadzenie rachunkowości budowlanej. Był trzykrotnie żonaty. Zmarł w 1736 roku i został pochowany w kościele św. Ducha w Stargardzie.
Był autorem m.in. portretów monarchów, szlachty i uczonych, znane są także jego sztychy przedstawiające świątynię Salomona i Arkę Przymierza i plan Frankfurtu nad Odrą (znajdujące się w zbiorach Herzog Bibliothek Wolfenbüttel). Wykonał również 22 ilustracje do (ostatecznie niewydrukowanej) kroniki i historii kościoła pomorskiego autorstwa Günthera Heilera (1645-1707), superintendenta Pomorza Tylnego, mieszkającego w Stargardzie. Wśród nich był m.in. miedzioryt z portretami 5 książąt pomorskich, wzorowanymi na mapie Lubinusa (prezentowany na wystawie poświęconej Gryfitom zorganizowanej przez Stiftung Pommern w Kilonii od 3 marca do 5 maja 1996 roku) i mapa Pomorza, która znajduje się w zbiorach muzealnej biblioteki (sygn. BAK-98).
.
Mapa nosi tytuł Pomeraniae Ducatuu Tabula Exacta. Jest nieduża (26x33 cm), niekolorowana i opatrzona sygnaturą J. W. Michaelis delineavit et sculpsit (narysował i wysztychował). Brak jednak danych co do daty powstania i miejsca druku. Przy jej tworzeniu Michaelis wzorował się na mapach Lubinusa, Meriana i Sansona.
Mapę zdobią, podobnie jak u Lubinusa, widoki miast pomorskich, jednak jest ich tylko osiem, po cztery wzdłuż górnej (Stralsund, Szczecin, Greifswald, Anklam) i dolnej krawędzi (Stargard, Kołobrzeg, Słupsk, Gryfice). Na mapie widać też dwa portrety: przy lewej krawędzi - św. Ottona z Bambergu, przy prawej - Jana Bugenhagena, opatrzone krótkimi łacińskimi opisami. Postaci te odegrały ważną rolę w historii pomorskiego kościoła: św. Otto nawracał w XII w. pogańskich Pomorzan na katolicyzm, Bugenhagen wspierał w XVI w. ich konwersję z katolicyzmu na luteranizm.
.
Widoki Słupska i Gryfic są odwzorowaniem widoków na mapie Lubinusa. Przedstawienia pozostałych miast pochodzą z innych źródeł.
Niestety, mimo zawartego w tytule słowa "exacta" dokładność mapy jest co najmniej dyskusyjna. W źródłach z XVIII wieku mówi się o niej, że „jest rzadkością”, „jest wysztychowana na Pomorzu, a mimo to pełna błędów” i „do niczego się nie nadaje”.
.
Mapa jest rzadkością ze względu na ilość zachowanych egzemplarzy jak i samej kompozycji (zawiera elementy kartograficzne i ikonograficzne).
Egzemplarz mapy posiada również Instytut Geografii i Geologii Uniwersytetu w Greifswaldzie. Książnica Pomorska w Szczecinie udostępnia swój egzemplarz online pod: https://zbc.ksiaznica.szczecin.pl/dlibra/show-content/publication/edition/279?id=279.
.
Los miedzianych matryc Wielkiej Mapy Pomorza Lubinusa z 1618 roku
(oprac. Robert Kupisiński, 30.10.2019)
Jak wiadomo, pierwsza edycja wielkoformatowej mapy Pomorza Lubinusa miała miejsce w 1618 roku. Wydrukowano wówczas niewielką ilość egzemplarzy. Jako matryce posłużyło 12 miedziorytów wykonanych przez Nicolausa Geilkerckena. Co się z nimi działo między pierwszą a drugą edycją (1758), przez długie lata pozostawało nieznane.

W berlińskim archiwum Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz (sygn. XX. HA, EM, Abt. 28, p, Nr. 13) znajduje się list niejakiego Hansa Apolla, skierowany do elektora Fryderyka Wilhelma. Apoll pisze w nim, że jego dobry przyjaciel, Cärsten Hardtmann z Lubeki, wie o istnieniu „w pewnym miejscu” zachowanych 12 miedzianych matrycach mapy Pomorza, które padły łupem plądrujących zamek książęcy w Wołogoszczy dnia 18 sierpnia [1628 r.] i ostatecznie dostały się „w trzecie ręce”. Jednocześnie Apoll pyta elektora, czy byłby zainteresowany ich nabyciem. Pismem z 21 grudnia 1644 roku elektor zlecił swym urzędnikom poczynić przygotowania do zakupu...
Wynika z tego, że w 1628 roku matryce znajdowały się w zamku w Wołogoszczy, w którym do 1625 r. rezydował książę Filip Juliusz. W 1644 roku prawdopodobnie znajdowały się w Lubece i można przypuszczać, że później trafiły do zbiorów elektora (prawdopodobnie w Cölln, od 1709 roku część Berlina).
Jak podaje Alfred Haas (Die Große Lubinsche Karte von Pommern, Stettin 1926, s. 26), w 1703 r. przedstawiciele Prus-Brandenburgii i Szwecji prowadzili negocjacje na temat ewentualnej nowej edycji „wielkiej mapy”, której koszty ponosiłyby obie strony. Z zamierzenia tego nic nie wyszło, ale można przyjąć, że jedna ze stron była w posiadaniu matryc. Następna wzmianka o matrycach pojawiła się dopiero w 1756 roku, w którym na strychu domu burmistrza Zandersa w Stralsundzie odnalazł je Johann Conrad Olerichs. Matryce odkupił od niego księgarz Johann Jacob Weibrecht z Greifswaldu, który w 1758 roku, w Hamburgu, zlecił drugą (kolorowaną) edycję mapy. Od tamtej pory los matryc pozostaje nieznany.
 
Mapa Słupska autorstwa Friedricha Auena z 1732 roku
(na podstawie tekstów Ottona Laudana w „Ostpommersche Heimat” nr 12-15/1936, oprac. Robert Kupisiński, 10.06.2019)
dostępna cyfrowo: http://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/doccontent?id=45599

Najstarsza zachowana mapa Słupska pochodzi z lat 1730-1735. Jej autorem był mieszkający w Koszalinie mierniczy Friedrich Auen. Ta wielkoformatowa (1,3x1,6 m) pt. „Geometryczne przedstawienie miasta Słupska”, w skali 1:6000, jest częścią większego dzieła, obejmującego jeszcze oprawiony w skórę atlas z 9 mapami szczegółowymi (w większej skali), zawierającymi nazwy i numery poszczególnych parceli (pól, łąk) i nazwiska właścicieli oraz księgę (rejestr) parceli - z listami (alfabetyczną i ułożoną według numerów na planie) zawierającymi informacje o właścicielach, formie użytkowania (pole, łąka, ogród) i jakości działek. Można zatem powiedzieć, że dzieło Auena stanowiło pierwszy rejestr katastralny miasta Słupska.
Mapa powstała w dwóch egzemplarzach. Jeden był przed II wojną w posiadaniu urzędu geodezyjnego miasta, drugi przekazano do Muzeum Regionalnego (Heimatmuseum), a obecnie znajduje się w zbiorach kartograficznych MPŚ. Wartość dzieła Auena polega na tym, że była to pierwsza mapa Słupska wykonana – podobnie jak mapa Pomorza Lubinusa z 1618 roku – na podstawie pomiarów terenowych.
Powstanie mapy Auena wiązało się z wprowadzoną w 1723 roku przez Fryderyka Wilhelma I. reformą administracji miejskich, której towarzyszyć miało uporządkowanie systemu podatków od gruntów miejskich. Były one obliczane według ilości wysianych korców ziarna, nowy system wprowadzał dla większej dokładności pomiary powierzchni oraz ustalenie sposobu użytkowania i jakości ziemi.
Planowana reforma wywołała niepokój wśród włodarzy miast. Z jednej strony nie wiedziano, w jaki sposób i według jakich miar należało przeprowadzić pomiary, z drugiej strony obawiano się podwyżki podatków jak również wykrycia różnego rodzaju nieprawidłowości i nieuczciwości w gospodarowaniu własnością miejską. Nie dziwi zatem fakt, że burmistrz i radni Słupska – podobnie jak innych pruskich miast – nie byli zainteresowani szybkim i sprawnym przeprowadzeniem pomiarów i powstaniem mapy, której koszty zobowiązani byli w połowie pokryć.
Sprawę metodologii pomiarów wyjaśniło opublikowane rozporządzenie z przepisami wykonawczymi. Stanowiło ono m.in., że opodatkowaniu podlegały pola, łąki i ogrody, wolne od podatku pozostawały podwórza, pastwiska, lasy i wody.
Mierniczy nie musieli zatem mierzyć rozległych, leżących najczęściej na obrzeżach pastwisk, jednak z reguły robili to dla uzyskania kompletności obrazu. W Słupsku jednak tak się nie stało.
Pomiarami posiadłości słupskich miał zająć się pierwotnie mierniczy o nazwisku Brehmer. Jednak zlecenie otrzymał Friedrich Auen, dzięki poleceniu ze strony kanclerza von Grumbkowa, którego dobra wymierzył we wcześniejszych latach. Bremer zajął się pomiarami w Darłowie.
Pierwszą trudnością, jaką Auen musiał pokonać, były pertraktacje z miastem co do wysokości wynagrodzenia. Za swoją pracę chciał otrzymać 400 talarów, jednak miasto wzbraniało się, proponując 175, i ostatecznie – nie bez interwencji urzędników z zewnątrz – zgodziło się wypłacić 200 talarów. Jednak gdy Auen przystąpił do pracy, rajcy stwarzali mu dalsze trudności: nie zwoływali o jednej porze właścicieli gruntów, którzy mieli udzielać informacji, a jako pomocników wysyłali mu młodzieńców, z którymi Auen miał jedynie utrapienie. Gdy mapa była gotowa (1732), wyszukiwali w niej błędy i niedociągnięcia. Chodziło przy tym o rozbieżności zdań w sprawie jakości gruntu (dobra, średnia, zła) i rodzaju użytku, stwierdzonych przez Auena a przekonaniem właścicieli. Powołani zostali rzeczoznawcy, a spór ciągnął się trzy lata. Auen nie odstępował łatwo od swoich ustaleń, chociaż wiedział, że jego wynagrodzenie zależy od faktu zaakceptowania ich zarówno przez miasto jak i skarb państwa. Ostatecznie w 1735 roku zwrócił się z pismem do króla, w którym informował, że miasto z błahych pobudek przeciąga zakończenie pomiarów i poprosił o powołanie komisji, składającej się z przedstawiciela państwowej administracji podatkowej oraz miasta, która sprawdziłaby jego ustalenia. Poprosił również króla o zobligowanie miasta do zwrócenia mu kosztów niepotrzebnych podróży z Koszalina do Słupska. Król zobowiązał miasto do oddelegowania przedstawiciela, jednak miasto ponownie zaczęło piętrzyć trudności i spór rozgorzał na nowo. Dopiero w roku 1736, sześć lat od rozpoczęcia pomiarów, praca Auena została przyjęta i otrzymał on wynagrodzenie. Ponieważ miasto zgodziło się zapłacić Auenowi jedynie połowę sumy, ograniczył się on do części obligatoryjnej zadania i pomierzył jedynie tereny podlegające opodatkowaniu, czyli pola, łąki i ogrody, ale nie pastwiska. Auen nie pomierzył również leżącej w centrum miasta tzw. „proboszczówki” (Probsthof), ponieważ była posiadłością królewską.
 
 
Słupscy muzealnicy i zasłużeni dla Muzeum
(oprac. Robert Kupisiński, maj 2019)
.
Janusz Przewoźny urodził się 7 lipca 1929 w Poznaniu. Historię sztuki studiował na uniwersytecie w Poznaniu. Pracę magisterską na temat: „Ideologia artystyczna Mariana Jaroczyńskiego” obronił w 1955 roku.
Już w 1951 roku podjął pracę w Muzeum Narodowym, najpierw jako asystent zespołu oświatowego, później jako kustosz Muzeów Podopiecznych. W 1958 roku objął stanowisko kierownika Muzeum w Rogalinie, był też kierownikiem Wydziału Kultury Prezydium MRN. Pełnił też funkcję sekretarza komitetu organizacyjnego (IV) Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego. W latach 1963-1964 kierował Muzeum w Gołuchowie.
W drugiej połowie 1964 r. powołano go na stanowisko dyrektora tworzonego Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku. Wspólnie z muzealnikami ze Słupska i Koszalina zajmował się urządzeniem muzeum w odbudowanym Zamku Książąt Pomorskich, którego uroczyste otwarcie odbyło się dnia 12 czerwca 1965 roku. Udostępniono wówczas zwiedzającym jedną wystawę czasową i dwie stałe. Janusz Przewoźny był współautorem scenariusza wystawy „Dzieje i kultura Pomorza Środkowego”.
Wraz z żoną Marią opracował scenariusz galerii sztuki polskiej, w której miały znaleźć się prace artystów żyjących od połowy XIX wieku i współczesnych. Jego decyzji o zakupieniu od mieszkającego w Lęborku Michała Białynickiego-Biruli 110 pasteli Stanisława Ignacego Witkiewicza słupskie Muzeum zawdzięcza powstanie kolekcji prac tego artysty. W 1968 roku otwarto też ekspozycje etnograficzne w odrestaurowanym Młynie Zamkowym.
W 1966 roku kierował grupą historyków, która organizowała stałą ekspozycję historyczno-wojskową pt. „Dzieje oręża polskiego na Pomorzu Zachodnim” w kołobrzeskim muzeum.
Był prezesem Koszalińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, współorganizatorem Festiwalu Pianistyki Polskiej (1967), którego recitale odbywały się w Sali Rycerskiej, oraz odbywających się oraz Międzynarodowych Spotkań Twórców i Teoretyków Sztuki tzw. Plenerów Koszalińskich w Osiekach (1967). Prace uczestniczących w nich artystów wzbogacały kolekcję sztuki współczesnej MPŚ.
Z dniem 1 maja 1969 r. został przeniesiony na stanowisko dyrektora Muzeum Okręgowego Pomorza Środkowego w Koszalinie.
Od 1 lutego 1970 roku zatrudniony był na stanowisku kustosza z funkcją wicedyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie. W marcu 1973 roku przeniesiony został na stanowisko dyrektora PP "Desa", pracował jeszcze na pół etatu w MNW w charakterze kuratora. Później kierował Departamentem Plastyki w Ministerstwie Kultury i Sztuki w Warszawie i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.
Zmarł 1 października 1986 w Warszawie.
Bibliografia:
http://www.muzeum.kolobrzeg.pl/pl/muzeum/historia/; dostęp 22.4.2019.
https://www.rzezba-oronsko.pl/index.php?rozwoj_instytucji,8; dostęp 22.4.2019.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Przewo%C5%BAny, dostęp 6.5.2019.
Hanna Maślankiewicz: I Festiwal Pianistyki Polskiej w Słupsku, Zapiski Koszalińskie 4/1967, s.57-61.
Jerzy Szwej: Osieki – 67, I Festiwal Pianistyki Polskiej w Słupsku, Zapiski Koszalińskie 4/1967, s.50-56.
Informacje pozyskane z Archiwów MN w Warszawie, Muzeum w Koszalinie, MN Poznań.
Janusz Przewoźny: Muzeum Pomorza Środkowego w latach 1965-1969, Koszalińskie Zeszyty Muzealne, t.1, s. 63-84.
Janusz Przewoźny: Aktywizacja sprzedaży sztuki współczesnej, Sztuka 3/1974, s. 49.
Janusz Przewoźny: Koszalińskie plenery 1963-1969, Warszawa 1969.
Wspomnienie w 20 rocznicę śmierci w Gazecie Wyborczej (Stołeczna), z 2.10.2006, s. 11.
.
Ludwik Przymusiński urodził się 19 lutego 1931 roku we Wrześni. W 1950 roku rozpoczął studia historii sztuki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i kontynuował je na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (pracę magisterską pt. Architektura kościoła Mariackiego w Poznaniu obronił w 1955 roku). Tam też pracował jako asystent w Katedrze Historii Sztuki. Od 1960 roku odbywał studia aspiranckie w Wyższej Szkole Architektury i Budownictwa w Weimarze. W 1962 roku na uniwersytecie w Greifswaldzie obronił pracę doktorską pt. Rozwój szczytów architektury gotyckiej ziemi chełmińskiej i Pomorza Gdańskiego 1250-1450, napisaną pod kierunkiem prof. Karla Heinza Clasena. W 1963 roku po nostryfikacji tytułu powrócił do pracy w Katedrze Historii Sztuki UAM.
Od 1 grudnia 1965 r. pracował w Muzeum Okręgowym w Toruniu na stanowisku inspektora muzealnego, później do 31 grudnia 1966 na stanowisku kustosza - kierownika Działu Naukowo-Oświatowego, organizując wystawy "Ex libris Młodej Polski ze zbiorów Feliksa Wagnera z Poznania", grafiki współczesnej (wspólnie z KMPiK) oraz malarstwa Władysława Lama w KMPIK-u. Przygotował również program działania Uniwersytetu Kultury i cykl wystaw popularyzujący problematykę plastyki współczesnej. Równocześnie wykładał historię sztuki na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej (do 1968 r.) Od grudnia 1966 do października 1969 roku był starszym wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku, następnie ponownie podjął pracę na Uniwersytecie w Poznaniu. W kwietniu 1970 roku otrzymał przeniesienie służbowe na stanowisko dyrektora Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku.
Obok pełnienia funkcji kierowniczej był komisarzem wystawy grafik i ekslibrysów pt. „Twórcy i formy” (1972) poświęconych twórczości m.in. Andrzeja Stecha, Andrzeja Strumiłły, Józefa Wilkonia, Władysława Ślewińskiego. Aranżacją niektórych zajmowała się jego żona. Dbał o rozbudowę i popularyzację słupskiej kolekcji prac Stanisława Ignacego Witkiewicza, dokonując licznych zakupów (w tym 40 prac ze zbiorów Włodzimierza Nawrockiego w 1974 roku) i wypożyczeń na wystawy w kraju, a także w Holandii, Niemczech, Anglii, Szkocji i Włoszech.
W latach 1973-75 był również adiunktem w Zakładzie Filologii Polskiej Wyższej Szkoły Nauczycielskiej/Pedagogicznej w Słupsku.
1 marca 1979 roku został powołany na stanowisko dyrektora Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Mieszkając w Gnieźnie również aktywnie uczestniczył w życiu społeczno-kulturalnym miasta, wspierał też ideę rozwoju lokalnego ośrodka archeologicznego. Za jego kadencji tamtejsze muzeum pokazało szereg wystaw cieszących się uznaniem krytyków i widzów, m.in. Sztuka Krakowa od Młodej Polski do współczesności, Matejko - historiograf Polski, Drogi do niepodległości.
Zmarł 6 grudnia 1981 roku. Został pochowany w rodzinnym mieście.
Źródła: Informacje pozyskane z Muzeum Okręgowego w Toruniu, Archiwum Akademii Pomorskiej w Słupsku, Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.

Teresa Skóra
Urodziła się dnia 22.12.1932 roku w Szczuce, gm. Brodnica w obecnym woj. kujawsko-pomorskim.
W latach 1952-1956 studiowała historię sztuki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
W latach 1958-1959 pracowała w Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie w charakterze kierownika Działu Sztuki. Po przeprowadzce do Koszalina pracowała (od 1961 roku) jako kierownik Sekcji Programowej w Zarządzie Wojewódzkim Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, następnie jako pracownik biblioteczno-archiwalny w Wydziale Kultury Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W latach 1968-1975 była instruktorem ds. plastyki przy Wojewódzkim Domu Kultury, organizując m.in. plenery plastyków amatorów, wystawy i konkursy. W 1976 roku objęła stanowisko dyrektora Biura Wystaw Artystycznych w Słupsku. W słupskim muzeum rozpoczęła pracę we wrześniu 1984 roku jako kierownik Działu Sztuki Współczesnej. Funkcję tę pełniła do końca 1992 roku. Po przejściu na emeryturę pracowała jeszcze przez dwa lata w muzeum jako starszy kustosz.
Jako kierownik działu dbała o powiększanie zbiorów, które za jej czasów wzbogaciły się o ponad 150 dzieł m.in. Jana Cybisa, Edwarda Dwurnika, Wojciecha Weissa, Romana Cieślewicza, Olgi Boznańskiej, Wacława Taranczewskiego, Zofii Stryjeńskiej, a w kolekcji dzieł Stanisława Ignacego Witkiewicza przybyło prawie 30 prac. Była autorką wielu wystaw sztuki współczesnej, poświęconych twórczości m.in. Brunona Schulza (1985), Olgi Boznańskiej (1989), Tadeusza Kantora (1992), Stefana Żechowskiego (1992). Jej – nierzadko pionierskie – wystawy zdobywały nagrody w ogólnopolskim konkursie na „Najciekawsze Wydarzenie Muzealne” (dziś tzw. Sybilla) m.in. poświęcona Stanisławowi Witkiewiczowi (III nagroda, 1989), Rafałowi Malczewskiemu (II nagroda, 1990) i Stefanowi Żechowskiemu (wyróżnienie, 1993).
W 1985 roku zorganizowała sesję popularnonaukową z okazji setnej rocznicy urodzin Stanisława Ignacego Witkiewicza. W 1988 roku opracowała scenariusz drugiej wystawy Witkacego, a we wrześniu 1994 roku zorganizowała pierwszą interdyscyplinarną, międzynarodową sesję naukową poświęconą temu artyście.
Odznaczenia:
Zasłużony Działacz Kultury – 1972
Srebrny Krzyż Zasługi – 1978
Odznaka honorowa „Za zasługi dla Województwa Słupskiego” – 1983
Zmarła w 4 marca 2001 roku w Słupsku.
Źródła: Akta osobowe w MPŚ w Słupsku, materiały w zbiorach biblioteki MPŚ.

Isabel Eva Sellheim
Urodziła się 26 września 1929 roku w Słupsku. Jej rodzicami byli Gottfried Felix von Fischer-Treuenfeld adwokat i notariusz (zm. 1944), i Eva Marie Bertha z d. Joeden (zm. 1931 r.). Mieszkali w domu przy ówczesnej Stromstraße 2 (obecna ul. Wandy 3, obecnie Przedszkole Miejskie nr 6).
W kwietniu 1935 roku Isabel zaczęła uczęszczać do szkoły podstawowej, która mieściła się w parterowym, drewnianym budynku przy Poetensteig 9 (dziś ul. Z. Krasińskiego). Od roku 1939 do stycznia 1945 roku uczęszczała do Średniej Szkoły Dziewczęcej im. Lessinga (obecnie Szkoła Policji), do klasy o profilu językowym.
W ostatnich dniach stycznia 1945 roku, uciekając przed zbliżającym się frontem, Isabel wraz z macochą i siostrą wyjechały pociągiem ze Słupska, udając się do Halle. Tam Isabel w 1947 roku zdała maturę i pracowała jako woluntariuszka w bibliotekach publicznych. W latach 1949-1952 roku w Stuttgarcie zdobywała kwalifikacje do wykonywania zawodu bibliotekarza. Jednak jej niespełnionym marzeniem było studiowanie historii sztuki. Zamieszkała ostatecznie we Frankfurcie nad Menem. Gdy grudniu 1954 roku urodziła pierwsze dziecko, zrezygnowała z pracy zawodowej.
W 1978 roku Isabel po raz pierwszy po wojnie przyjechała do Słupska. W późniejszych latach odwiedzała Słupsk coraz częściej. Wynajęła małe mieszkanie przy ulicy Mostnika. Ze szczególną pasją zajmowała się dokumentowaniem życia i twórczości artystów, których los związany był z miastem i regionem. Uczestniczyła w wielu przedsięwzięciach organizowanych przez instytucje kulturalne i oświatowe miasta. Za swoją działalność otrzymała w 2009 roku tytuł honorowej obywatelki miasta Słupska.
Współpraca Isabel Sellheim i Muzeum Pomorza Środkowego rozpoczęła się w 1994 roku. Pierwszym wspólnym przedsięwzięciem była wystawa prac Ottona Priebego, prezentowana w Muzeum latem 1996 roku. Isabel Sellheim była też współorganizatorką i autorką tekstów katalogów cyklu wystaw w Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach, poświęconych artystom związanym ze Słupskiem i regionem: Margarete Neuss-Stubbe (2004), Ullricha Bewersdorffa (2005), Rudolfa Hardowa (2006, 2008 w Słupsku), Johannesa Sauera i Hansa Wintera (2008), Gottfrieda Brockmanna (2008), Güntera Machemehla (2009), Ottona Kuskego (2010, z tekstem katalogu opracowanym przez wnuczkę artysty), Helgi Gerdts (2011) oraz zbiorowych (2012, 2013). Uczestniczyła w działalności Muzeum zarówno jako przewodnicząca Związku Dawnych Mieszkańców Słupska (którą była od maja 2000 roku), jako członek Stowarzyszenia Przyjaciół Muzeum i osoba prywatna poprzez osobiste zaangażowanie, darowizny rzeczowe i finansowe.
Zmarła w Słupsku 30 lipca 2018 roku.
Źródło: Informacje uzyskane od krewnych I.S., materiały w zbiorach biblioteki MPŚ.