Imprezy plenerowe Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

Słupsk:

Jarmark Gryfitów niedziele lipca i sierpnia

to organizowana od dziesięciu lat letnia impreza plenerowa, odbywająca się w każdą niedzielę wakacji na Rynku Rybackim w obrębie kompleksu zamkowego. Jarmark Gryfitów jest połączeniem tradycji historycznych jarmarków ze współczesną prezentacją kulturalną. To nie tylko stoiska kolekcjonerów, antykwariuszy, bukinistów, bursztynników, twórców ludowych i plastyków amatorów, ale także spotkania z artystami, występy kapel ludowych, zespołów muzycznych, widowiska historyczne, folklorystyczne, przedstawienia teatralne, turnieje drużyn rycerskich oraz promocja Muzeum i stowarzyszeń związanych z działalnością o charakterze kulturowym.

Kluki:

„Czarne Wesele” - 1-3 maja

to cykliczna impreza plenerowa odbywająca się na terenie Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach, od 1995 roku. Nawiązuje do mocno zakorzenionej tradycji wspólnego kopania torfu, żywej do lat 40 XX wieku. Data tej imprezy, 1-3 maja, nie jest przypadkowa. Rokrocznie w pierwszej połowie maja ludność zamieszkująca słowińskie wsie podejmowała wspólna pracę przy wydobywaniu torfu. Termin ten miał uzasadnienie w specyfice terenu – bardzo podmokłego i bagnistego. W maju poziom wód gruntowych obniżał się , co umożliwiało kopanie torfu, który miał duże znaczenie dla słowińskiej społeczności. Torf był podstawowym materiałem opałowym, a pozyskiwanie go było wspólną wioskową pracą. Efektem ciężkiej pracy było zaopatrzenie wszystkich gospodarstw w opał na zimę. Codzienną pracę kończono wspólnym biesiadowaniem u gospodarza dla którego kopano torf. „Czarne Wesele”  w muzeum to okazja, aby poznać tradycyjną technikę wycinania torfowych kostek, korzystając z prostych narzędzi: motyki do ściągania darni i noża na długim trzonku do krojenia torfowej ściany, z której odcinane są torfowe kostki. Klimat dziewiętnastowiecznej wsi roznosi się  na całym terenie muzeum. Przy każdej z zagród kobiety i mężczyźni wykonują  codzienne zajęcia. Kobiety piorą dzwonem i na tarze, smażą drożdżowe wafle, robią masło w kierzynce,  a także tkają na krosnach i przędą nici na kołowrotku. Mężczyźni zaś szyją sieci rybackie kleszczką, wyplatają kosze, kręcą powrozy i dłubią klumpy dla koni. Czarne Wesele to również okazja do obcowania ze współczesną sztuką amatorską i rękodziełem. Na terenie muzeum liczni artyści prezentują swoje dzieła, a nierzadko łączą je z pokazami. Całość uatrakcyjnią występy zespołów ludowych prezentujących folklor kaszubski. 

Festyn Dziecięcy - 1 czerwca

Impreza jest próbą przywołania na planie muzeum i wewnątrz muzealnych chałup atmosfery dawnego życia wiejskiego. Dzieci poznają zajęcia i prace, których wymagało niegdyś życie. Pod okiem pracowników skansenu mogą prać i maglować, tkać na krosnach i prząść nici na kołowrotku. Garncarz pomaga im wytoczyć garnek na kole, a rybak uszyć kleszczką kawałek sieci. W tym dniu dzieci mogą swobodnie podążać od zagrody do zagrody, zatrzymywać się dróżkach i placach między nimi i brać udział w grach i zabawach terenowych, niegdyś popularnych na całym Pomorzu. Mogą sprawdzić swoją wiedzę o regionie, Słowińcach i muzealnych ekspozycjach uczestnicząc w konkursach. A zmęczone mogą przysiąść na trawie i bawić się wraz z dziecięcym zespołem ludowym bądź upiec przy ognisku przywiezione w plecaku kiełbaski.

Dni z muzyką i chlebem - (soboty i niedziele lipca i sierpnia)

Podczas tych spotkań zaproszony zespół bądź kapela ludowa prezentują muzykę, pieśni i tańce kaszubskie, pracownice muzeum zaś pieką chleb według oryginalnej słowińskiej receptury. Jest przy tym możliwość obserwacji całego procesu pieczenia: od rozgrzewania ceglanego pieca po włożenie do niego uformowanych bochnów. Pobudzone roznoszącym się zapachem świeżego chleba apetyty można zaspokoić przygotowanym słowińskim chlebem ze smalcem i kiszonym ogórkiem bądź ze świeżo ubitym w kierzynce masłem. Jest też coś na słodko: drożdżowe, smażone w żeliwnej wafelnicy serca, posypane cukrem. Proponujemy również podglądanie przy pracy ludowych artystów: hafciarzy, malarzy.

Dni rzemiosł i technik - (trzy tygodnie na przełomie lipca i sierpnia, oprócz poniedziałków) 

W tym czasie w Muzeum Wsi Słowińskiej, w otoczeniu ekspozycji i z wykorzystaniem muzealiów bądź ich kopii przezentuje się zawaody i umiejętności popularne niegdyś na wsi słowińskiej i pomorskiej, a dziś prawie zapomniane. Poprzez dobór odpowiednich prac i dzięki komentarzom osób prezentujących, przekazana zostaje zwiedzającym wiedza o warunkach życia mieszkańców tych wsi. Obserwować można zatem wykonanie trzcinowego pokrycia dachowego i sposób tarcia drewna do budowy słowińskich chałup. Stałe wystawy odpowiednio uzupełniane są o pokazy różnych technik, np. wiązania sieci rybackich, dłubania butów dla koni, czy wyplatania koszy z różnych materiałów. Garncarz zaś toczy gliniane formy charakterystyczne dla regionu słupskiego. Niektóre ekspozycje wzbogacają wykonywane przez pracowników muzeum domowe zdjęcia: pranie, maglowanie, tkanie, przędzenie.

Jesień się pyta, co lato zrobiło. Pożegnania lata w muzeum - (trzecia niedziela września) 

Impreza budowana jest wokół jesiennych zajęć i jesiennej obfitości i wesela, toteż jej składnikami są prezentacje zajęć charakterystycznych dla słowińskiej wsi, a związanych właśnie z okresem jesiennym, prezentacje potraw regionalnych na bazie istniejących w Muzeum Wsi Słowińskiej wnętrz oraz wystawy stałej "Kuchnia pomorska" oraz prezentacje folkloru słowińskiego i kaszubskiego w części dotyczącej obrzędów weselnych i dożynkowych. W obrębie prezentacji jesiennych zajęć wsi ukazujemy rybaków naprawiających swe łodzie i szyjących sieci oraz wędzenie ryb. Jesień wsi rolniczej to omłoty (cepami i maszyną z lat 20. XX wieku), wianie ziarna, orka sprzężajna, odziarnianie, międlenie i czesanie lnu, kopanie ziemniaków, cięcie sieczki. W dziedzinie wypełniania spiżarni prezentujemy wyciskanie soku z buraków do przygotowania melasy, kiszenie kapusty, wyrób i wędzenie wędlin, robienie przetworów owocowych Ważną częścią Pożegnania lata w skansenie jest prezentacja dawnej kuchni - prostej, aczkolwiek często zaskakującej współczesnego konsumenta. Tradycyjnie pieczony jest słowiński chleb, robiony smalec, masło i twaróg, drożdżowe wafle. Ważne składniki słowińskiego jadłospisu to także smażone borówki z gruszkami, zupa z żółtej brukwi, zupa rybna, "Klitundplome" - zupa śliwkowa z kluskami, ziemniaki w mundurkach. Wszystkie te potrawy przygotowujemy na oczach gości - na piecach kuchennych w chałupach. Jednym z ciekawszych pokazów jest palenie kawy zbożowo-naturalnej w żeliwnym młynku z początku XX wieku. W trakcie imprezy zapraszamy na degustację zsiadłego mleka, maślanki, wiejskiego twarogu, chleba z masłem, ziemniaków w mundurkach okraszonych smażonymi borówkami, zupy brukwiowej i śliwkowej, salcesonów. Można także kupić porcję chleba ze smalcem lub masłem, kawałek drożdżowej babki prosto z pieca, zupę rybną, kubek świeżo palonej i mielonej kawy. Trzeba jeszcze dodać, że potrawy przygotowujemy z "oryginalnych", klukowskich, ekologicznych surowców. Śliwki, gruszki, brukiew, warzywa rosną w naszych ogródkach na ekspozycji, od muzealnej krowy pochodzi mleko z którego uzyskujemy śmietanę, twaróg i masło, na poletkach rośnie zboże do młócenia i do kawy. Pożegnanie lata w skansenie nie może obyć się bez muzyki i śpiewu. Ponieważ jesień to czas zabaw dożynkowych i tradycyjna pora wyprawiania wesel, to zespoły folklorystyczne z różnych części Pomorza prezentują w trakcie imprezy programy związane właśnie z tymi wydarzeniami. 

Swołowo:

Dziecięca Zagroda

to przeznaczone dla najmłodszych spotkania ze słupskim Teatrem Władca Lalek. Gry i zabawy ludowe, konkursy i plastyczne i edukacyjne, konkurencje zręcznościowe, a przede wszystkim przedstawienia nawiązujące do ludowych podań i legend.

Babie lato w Zagrodzie –  4 września 2010

uroczyste zakończenie sezonu letniego w Zagrodzie, którego główną atrakcją - obok zabaw i konkursów dla dzieci oraz występów muzycznych - jest Regionalny konkurs na pomorską nalewkę połączony z degustacją regionalnych wyrobów.

Gęsia niedziela – tradycyjnie obchodzona w pierwszą niedzielę po św. Marcinie (po 11 XI) 

Cykliczna impreza nawiązująca do jesiennego zwyczaju bicia gęsi  w okolicach dnia św. Marcina. Gęsi były bardzo popularnym i powszechnym zwierzęciem hodowanym na Pomorzu. Wśród atrakcji zabawy i konkursy dla dzieci, pieczenie jabłek, ziemniaków i kiełbasek w ognisku, przejażdżki konne, prezentacje filmów dokumentalnych, występy orkiestr dętych i targ  produktów wiejskich przygotowanych przez mieszkańców (przetwory warzywne, dżemy, konfitury, miody).